Melih Özuysal

Melih’in atölyesine girdiğiniz an bilindik yaşamı geride bırakıp kendinizi hayal dünyasında buluyorsunuz; zengin renkler, cezbedici görüntüler ve gerçeküstü anılar. Boğaz’ın kenarında hareketli ve canlı Ortaköy’de bulunan dairesi şehrin karmaşasından sonra ruhunuzu dinlendiriyor. Ege kıyısında büyüyüp sonrasında 20 yıldan uzun bir süredir İstanbul’da yaşayan Melih’in işleri yine de çocukluğunu çevreleyen şeylerle büyük bir bağ taşıyor. Büyüdüğü yer olan Aydın’a kısa bir ziyaretten sonra atölyedeki taze zeytin, portakal ve narların kokusu yazın kokusu gibi etrafı dolduruyor. Sanat eğitimi almamış bir sanatçı olarak kendini bir çok açıdan yetiştirmiş Melih. İşleri daha çok büyük boyda resimler olarak bilinse de atölyesi dinlemekten mutlu olduğumuz hikayeler anlatan kendi yaptığı heykeller ve enstelasyonlarla dolu.

Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/Freunde von Freunden — Melih Özuysal — Artist, Apartment, Istanbul-Ortaköy — http://www.freundevonfreunden.com/tr/interviews/melih-ozuysal/

Nerede büyüdünüz? Çocukluğunuzdan kalan en güçlü imgeler neler?
İlkokula başlayacağım sene babam iflas etti . Dönüm noktası gibi oldu bu, abimle ikimiz geçici olarak dedemlerde kaldık bir yaz. Orada batıl itikatlarla tanıştım.
Cin kavramı benim için çok önemli oldu. Şimdi bile (yaptığı bir objeyi gösterir) buna boya cini diyorum, biten boyaları dolduruyor.

İstanbula ne zaman geldiniz ve neden?
1986’da geldim. Beni sıçratacak sorular sorma ihtimali olan insanlarla tanışmak için geldim diyebilirim. Burada kendimi başka bir dünyada buldum ve bir daha da başka yere gidecek zamanım olmadı. Hayal kurarak geçirdim ömrümü.

Gençken resim yapıyor muydunuz ya da herhangi yaratıcı bir çalışmada bulunmayı düşünüyor muydunuz?
Şiir yazıyordum, yazı yazıyordum, hayal kuruyordum. Mesela uyumadan önce en aşağı iki saat hayal kurardım

Hangi noktada kendinizi bir ressam olarak görmeye başladınız?
1978-79 gibi farkettim, birikmiş çok resmim oldu, ama kimseye göstermiyordum. Bir gün baktım ki çok iyi resimler. O zaman ressam olabileceğimi düşündüm. Ve 1985 te ilk kişisel sergimi açtım.

Yapma nedenleriniz ve kullandığınız temalar yaptığınız diğer yaratıcı alanlarda da benzer mi?
Evet, hemen hemen aynı ruh halindelikler. Aynı dünya bakışı, aynı dili konuşmamaktan oluşan sonsuz bir yalnızlık ve hiçlik hepsi. Ben hiçbir şeye inanmadığım için, kendime bir şey bulmam gerekiyor hayatta. Onun için aynı karakterdeki insan duyguları şiirlerimde de resimlerimde de ortak.

Tekrarladığınız duygular nelerdir? Hep orada olan bir duygu var mı?
Karakterlerle şöyle bir ilişkim var: Hepsi dünyanın bir yerinde var olduğuna inandığım insanlar, ama Portekiz de ama Şili de, Hindistan da, onlar hep varlar ama birbirimizi hiçbir zaman bulamayacağımız insanlar, asla karşılaşmayacağımı biliyorum. Sadece varlıklarımızdan haberdarız. Hayalini kurduğum kahramanlar da zaten onlar, beni içerideki odada beklediğini düşünüyorum. Ben sanki kurgulamıyorum, o bana anlattırtıyor hikayesini. Bir karakteri oluşmuş olduğu için beni çekip götürüyor. Çay içelim diyor ben hiç çay içmeyi düşünmezken.

İstanbul devamlı değişiyor ve her zaman arada kalmışlık durumu da var. Sizce buradaki en büyük değişiklik neydi? İyi bir değişiklik mi oldu?
Ben İstanbul’a geldiğimde büyük göç olayı başlamıştı. Anadolu’dan taşı toprağı altın diye kandırılıp gelen insanlarla dolmaya başlamıştı. Dolayısıyla ben eski İstanbul’u görmedim. Binaların ve şehrin korunmuş eski halini görmek isterdim. Şimdi de rahat bir şekilde ulaşımın içinde olabilmeyi isterdim. Sarıyer’e yürüyebilmeyi ya da bisikletle dolaşmayı. Bunları düşündüğümde kötü bir zamanda geldiğimi düşünüyorum ve bunda göçün de etkisi olduğunu düşünüyorum. Bunca insan birikti burada da diyalektik olacak. Karşıtların birliğinden başka bir şey çıkacak. Tercih edebilseydim Bizans sonrası halini isterdim. Azınlıklar olsun, binalar olsun, kültür olsun…Benim dezavantajlarımı düşündüğümde ben ilk geldiğimde burası köy gibiydi şimdi çok turistik bir bölge oldu. Gürültü ve trafik çok.

İlk Ortaköy’e mi geldiniz?
Evet

İstanbul’daki evlerin el değiştirmesi 80’lerde başlamış mıydı?
Bu tip şeyler başladı tabi ama çok bireysel hareketler olarak

İstanbul’a geldiğinizden beri sanatınız nasıl değişti? Bir fark hissediyor musunuz?
İstanbul’a geldiğimden beri bir değişiklik olmadı. Bu iyi mi kötü mü bilmiyorum. Aynı ruh halleri ve durumlarla ilgilendim. Ve buraya geldiğimden beri Aydın’da yaptığım gibi resimler yapmaya çalışıyorum. Birisi tarafından yapılmış gibi değil onlar. Zaten hep varlarmış gibi. Hep öyle resim yapmak istedim, yazdığım karakterleri canlandırabilmek için. İstanbul’a geldiğimde değişen şey artık kendi hayatımı kazanacağım profesyonellik oldu gizli de olsa. Şase’ye germem gerekecek, iyi boya almam gerekecek…Bütün bunlar duygumu bozuyor. Ben halbuki mandalina kabuğuyla da boyuyordum. Kına’yla, kahve’yle bile yaptım. Bana iyi gelen oydu. Ama kimse onu almıyor. O zaman değişim yapıyorsun. Değişim böyle teknik anlamda başladı ve duyguyu biraz bozdu. Bu resimleri benim yaptığım belli oluyor artık. O saf hale dönmeye çalışıyorum. Ne kadar becerebileceğim bilmiyorum.

Buradaki sanat ortamına dahil oldunuz mu? Sergilere katıldınız mı?
19 tane kişisel sergi açtım toplamda, farklı yerlerde. Birkaç tane uluslararası karma sergiye de katıldım. Reddettiğim birşey değil. Ama fuar ve bienal gibi şeylerden hoşlanmıyorum. Bunun dışında buradaki galeriler hep aynı sanatçılarla çalışıp hep aynı şeyleri sergiliyorlar. Çok sıkılıyorum, hiç yeni birşey katmıyor. Birkaç sene önce Pera Müzesi’ne bir sergi gelmişti çok iyi mesela. Pirosmani. İstanbul’daki camia’yı hiç iyi bulmuyorum. Aralarda iyi varsa bile mutlaka vardır onları da göremiyoruz. Çünkü galeriler tüccar zihniyetiyle çalışıyor. Aynı adamın 100 yıldır yaptığı aynı işlerini satmaya çalışıyor çünkü alıcısı var. Ben okumadığım için çok uzun yoldan öğrendim herşeyi. Ama bu yolu geçerken uzundu ama çok şey kazandım. Bazı şeyleri sadece bu şekilde öğrenebilirsin. Keşke gezebilsek sanatçıların atölyelerini, birbirimizi etkilesek. Heyecanlanmamız lazım. Ama yok.

Resimlerinize alıcı nasıl buluyorsunuz? Sizce sizin bu sürecinizin farkındalar mı?
Genellikle bilinçli alıyorlar. Sergilerde birileriyle tanışıyorum bazen. Ama hep benzer insanlar alıyor. Bu insanların ortak paydası ne olur çok düşünmedim ama bu insanları birbirleriyle tanıştırdığımda birbirlerini hep çok seviyorlar ve yakın arkadaşa dönüşenler var. Galericilerle konuştuğumda işlerimi hep riskli buluyorlar. Dolayısıyla gel sana sergi yapalım diyen insan çok yok. Bu satar satmaz belli değil. Bu yüzden o şekilde işlemiyor benim işlerim. Senin arkadaşının arkadaşının arkadaşı bir şey görüyor ve beğeniyor. Yılda 5-6 tane resim satıyorum. Aynı uğraştığım karakterlerim gibi alanlarda da böyle bir bağ var sanırım ruhani.

Bu duvar her zaman değişiyor mu? Fotoğraflar nereden geliyor?
Ben burayı aldığımda gördüm ki duvardaki çivilerden su damlıyor. Duvarlara iyi bir boya yaptım ama döküleceği belliydi. Rutubet hat saffada. Başaramayacağımı görünce duvarı kapatmaya başladım fotoğraflarla onunla şununla. Ruh halime göre resim yapıyorum. Sıkıldığımda çalışma alanımı diğer tarafa alıyorum, değiştiriyorum. Duvarlar o yüzden hep değişmek zorunda kalıyor. Kendiliğinden oluştu bu şekilde. Dedim ki burada resim yapmaya başlasam fotoğrafını çeksem üstüne tekrar yapsam, böyle böyle diyerek odanın sonuna kadar gelse çok güzel bir resim olmaz mıydı?

Duvardaki fotoğraflar arkadaşlarınız mı? Dergilerden kestikleriniz var mı?
Birkaç arkadaşım neden benim resmim yok dedi. Burası bir albüm değil. Ben buraya arkadaşlarımı annemi babamı hiyerarşik olarak dizmiyorum. Birşey düşüyor başka birşey koyuyorum kendiliğinden oluşuyor

Web siteniz var mı?
Evet. Yıllar önce arkadaşım yaptı ve ben onu değiştiremedim. Öyle kaldı. Tumblr’da kendime bir sayfa açtım. http://melihozuysal.tumblr.com/

Röportaj: Antonia Märzhäuser
Tercüme & Fotoğrafçılık: Ege Okal